De geschiedenis van hun enorme Nederlandse succes begon in 1996, toen uitgeverij Anthos de rechten van hun eerste boek, Het geheugenspel, kocht. Een ‘literaire thriller’ werd de roman genoemd. De term heeft inmiddels een enorme vlucht genomen.

Wat moeten wij ons er toch bij voorstellen?
Nicci Gerrard: ‘Je zou kunnen zeggen dat een literaire thriller een thriller is die je ook als een literaire roman kunt lezen. De plot is belangrijk, maar de ontwikkeling van de personages is dat evenzeer.’
Sean French: ‘Wat ons betreft zijn er geen verschillende criteria voor een thriller en een literaire roman. Als een thriller slecht geschreven is of bevolkt wordt door belachelijke personages, denk ik niet: ach, wat maakt het uit, het is maar een thriller. Een spannend boek moet goed geschreven en geloofwaardig zijn, net als een “gewone” roman.’
Nicci: ‘Literaire thrillers behandelen, net als literatuur, de grote thema’s van het leven: dood, liefde, angst, hoop. Ze zijn niet moralistisch zoals sommige thrillers dat wel zijn. Goed staat daarin tegenover kwaad en het kwade moet bestreden worden. In literaire thrillers is het allemaal niet zo rechtlijnig. Het gaat niet meer over vreselijk slimme schurken en nóg slimmere detectives, maar over mensen in een gecompliceerde wereld waarin iedereen in staat is tot slechtheid.’
Sean: ‘In onze romans speelt empathie een grote rol. Thrillers waarmee wij moeite hebben, negeren die kant van het verhaal. Daarin kom je vaak het meest angstaanjagende geweld tegen zonder dat er aandacht is voor de consequenties daarvan. Hoe voelt het om mishandeld teworden? Hoe voelt het om slachtoffer te zijn of achternagezeten te worden? Dat interesseert ons.’
Over het waarom van hun ongekende succes in Nederland denkt het echtpaar liever niet al te diep na – dat zou namelijk wel eens verlammend kunnen werken.
Nicci: ‘Je moet je als schrijver niet geremd gaan voelen door de verwachtingen van anderen. Wat ons wel opvalt is dat we geliefder zijn in Noord-Europese landen dan in zuidelijke streken. We hebben meer succes in Scandinavië, Duitsland en Nederland dan in Italië en Griekenland, bijvoorbeeld. Onze romans spreken blijkbaar mensen met een calvinistisch levensgevoel aan. Bij het protestantisme hoort het idee dat je je straf niet kunt ontlopen en nooit aan jezelf kunt ontsnappen; het besef dat er geen zekerheid is en goed en kwaad in ieder mens zit. Die levenshouding vind je meer in noordelijke landen dan in, pak ’m beet, Thailand.’
Sean: ‘Een van de redenen van ons succes in Nederland is, denk ik, dat de grens tussen de diverse literaire genres hier scherper was dan bijvoorbeeld in Engeland, waar wij vandaan komen. De term ‘literaire thriller’ had voor veel Nederlandse lezers in het begin haast iets taboedoorbrekends: literair én thriller. Dat kon toch niet?! Ik heb sterk het idee dat veel lezers het doorbreken van die zogenaamde strikte scheidslijn tussen literatuur en thrillers als een bevrijding hebben gevoeld, vooral degenen voor wie het lezen van thrillers een beetje in het geniep gebeurde: stiekem in bed of op vakantie. Ik heb niks tegen heimelijke genoegens, maar in dit geval zou dat toch niet nodig moeten zijn.’
Tien jaar literaire thrillers – hoe heeft dat hun leven veranderd?
Sean: ‘Toen we begonnen te schrijven, waren we hardwerkende Londense journalisten met vier kleine kinderen en nauwelijks geld op de bank. Nu wonen we op het platteland, gaan de oudste kinderen bijna het huis uit…’
Nicci: ‘En drinken we goede wijn bij het eten!’
Sean: ‘Als ik onze romans op een rijtje in de kast zie staan, ben ik vooral verbaasd. Ze zijn voor mij de weergave van de lange reis die Nicci en ik samen hebben gemaakt. We hebben veel meegemaakt, vreemde dingen beleefd, onverwachte plekken bezocht… Als we die boeken níet hadden geschreven, hadden we zoveel ervaringen gemist.’
Nicci: ‘Natuurlijk heeft Nicci French ons financieel succes gebracht en een soort stabiliteit die we anders wellicht niet hadden gekend. Maar voor onszelf is belangrijker dat ze ons een gezamenlijke visie op de wereld heeft gegeven. Als schrijver maak je de wereld dubbel mee: je beleeft iets en daarna beleef je het nog een keer, maar dan via de woorden waarin je die belevenis beschrijft. Sean en ik hebben dat ieder afzonderlijk, maar ook nog eens een keer samen. Dat is uniek.’
Sean: ‘Ik kan me ons huwelijk zonder Nicci French niet meer voorstellen.’
Nicci: ‘Onze boeken zijn voor ons een manier om ons standpunt te bepalen ten opzichte van de wereld waarin wij leven. Het begin is altijd vrij duidelijk. We hebben het ergens over en denken: dit zou wel eens een boek kunnen worden. Het gaat dan meestal om een onderwerp waarover we niet uitgepraat raken of waarover we ons zorgen maken; iets waarvan we niet meteen weten wat we ervan vinden. Samen een boek schrijven is voor ons: een discussie van een jaar. En het onder ogen zien en begrijpen van onze eigen – deels onbewuste – angsten, obsessies en verlangens. Het bijzondere is dat veel van onze lezers het soort dingen waarvan wij dachten dat ze heel erg persoonlijk en alleen van ons waren, blijken te herkennen. Zo willen we onze boeken blijven schrijven, iedere keer op een andere manier.’
Sean: ‘Dat is de uitdaging. We willen ons blijven ontwikkelen, betere schrijvers worden. Interessant blijven. Dat zijn we ook aan onze lezers verplicht. We hebben het idee dat onze lezers niet conservatief zijn en ons ook zullen volgen als we een andere richting inslaan.’
Nicci: ‘Het is zo verbazingwekkend. We hebben dit niet gepland, helemaal niet. We waren niet eens van plan om dat eerste boek dat we samen schreven te publiceren. Zo ver vooruit dachten we niet.’
Sean: ‘Dat ene boek noemden we al helemaal geen literaire thriller.’
Nicci: ‘En we dachten toen ook niet: we gaan er nog veel meer schrijven. We schreven Het geheugenspel omdat we dat wilden en moesten. Het had voor ons een innerlijke noodzaak. En zo is het gelukkig nog steeds, nu we bezig zijn aan ons tiende boek: we schrijven verhalen die wíj willen en moeten vertellen.’

Liddie Austin, Literair Thriller Magazine mei '06