Interviews met Nicci French
 
NRC Handelsblad 31-5-'02
 (Bron: NRC Handelsblad 31-5-'02)

Ze wonen in een prachtig huis op het Engelse platteland. Het ligt verscholen in de bossen, enigszins afgezonderd van de bewoonde wereld. Je zou, in deze vredige landelijke zonovergoten rust, nauwelijks vermoeden dat op deze plek de ideeën geboren worden voor de spannende misdaadromans van Nicci French, de naam waaronder het schrijversechtpaar gezamenlijk zes zeer succesvolle thrillers publiceerde. Wie goed om zich heen kijkt, herkent echter wel wat. Er is de idyllische tuin die lijkt op de bloeiende tuin waar een lijk wordt gevonden in hun debuut The Memory Game (1997), er is het afgezonderde landelijk gelegen huis zoals we dat kennen uit The Safe House (1998) en het naburige dorpje Hintlesham, dat je passeert op weg naar het huis, is een naam die valt in Beneath the skin (2000). Ook de andere twee thrillers, de inmiddels verfilmde thriller Killing me Softly (1999) en The Red Room (2001), waarin een jonge psychologe een moord oplost, voeren ons van de stad naar Engelse plattelandsdorpjes.
Nicci en Sean hebben vier kinderen én een zwembad in de tuin. 'Ons zwembad heeft ons zeker geïnspireerd', vertelt Nicci. 'De grootste angst die je als ouder hebt, is dat een van je kinderen sterft. Water is een van de meest voor de hand liggende manieren waarop de dood je kinderen te pakken kan krijgen. Ik had last van terugkerende nachtmerries waarin ik een van mijn kinderen op de bodem van een zwembad zag drijven.'
Sean: 'Verlies ontstond vanuit de vraag hoe het voelt om je kind te verliezen. We beginnen altijd vanuit een emotionele toestand, "hoe voelt het om", en gaan dan pas naar het verhaal. Killing me Softly werd gestuurd door de vraag: "hoe voelt het om obsessief verliefd te zijn?" En onze laatste roman, Land of the Living, ontstond vanuit de vraag: "hoe is het om als vrouw gevangen gehouden te worden door een onbekende man, om in het donker te zitten, opgesloten in je hoofd?"'
De eigentijdse en realistische vrouwelijke personages zijn een van de elementen in het succes van een Nicci French. Ook jullie laatste roman, Land of the Living is in dit opzicht een 'typische' French. Waarom kiezen jullie steeds voor een vrouwelijk hoofdpersonage?
Nicci: 'Ik denk omdat de vrouwelijke ervaring in deze turbulente tijd ons het meeste interesseert. Enerzijds ligt de toekomst voor vrouwen open, We hebben ons bevrijd van de onderdrukking, zijn assertief en mogen tegelijkertijd ook vrouwelijk zijn. Anderzijds is vrouwzijn in veel opzichten een kwetsbare conditie. Vrouwen gaan nog altijd gebukt onder de dubbele binding: zij willen hun werk goed doen, maar voelen zich ook verantwoordelijk als moeder. Altijd is er de innerlijke stem: doe ik het wel goed? Hoeveel bevestiging vrouwen ook krijgen van buitenaf, steeds moeten zij werken aan hun zelfvertrouwen. In Land of the Living twijfelt Abbie bijvoorbeeld steeds aan zichzelf. Waarom overkomt mij dit, vraagt ze zich af en ze probeert zich te verplaatsen in de gek die haar gevangen houdt.'
Sean: 'Wij verplaatsen ons in háár, niet in hem. Van hem kom je nauwelijks iets te weten. Je kunt je trouwens afvragen of we verlost zouden zijn van de misdaad als we alle mannen tussen de 15 en 25 jaar naar een eiland zouden verbannen. Kijk bijvoorbeeld eens naar onze vier kinderen. Onze zoon stoeit en vecht graag. De meisjes niet. Ze slaan elkaar niet, maar ze kwellen elkaar wel, op andere, indirectere manieren. Zij sluiten elkaar buiten, ze fluisteren, roddelen. Wij richten ons in onze boeken op deze innerlijke wereld; net als veel andere vrouwelijke thrillerschrijvers.'
Engeland kent een opvallend hoog aantal goed verkopende vrouwelijke thrillerschrijvers, bijvoorbeeld Elizabeth George, Minette Walters, Ruth Rendell. Staat Nicci French in deze traditie?
Sean: 'Het is opvallend hoe vrouwelijk het genre in Engeland is. Maar het is niet alleen iets van deze tijd. De Brontës schreven al over vrouwen die lijden onder een trauma. Misschien is de thriller een natuurlijke manier om deze traditie "vrouwenliteratuur" voort te zetten. Er is natuurlijk ook een typisch mannelijke misdaadtraditie, de "Philip Marlowes" zullen we maar zeggen. Er is een groot verschil in de wijze waarop vrouwen en mannen thrillers schrijven: vrouwen schrijven vaker over emoties.'
Nicci: 'Ja, er is een verschil. Maar we willen ook van die hokjes af; er zijn altijd grenzen getrokken tussen damesproza en mannenliteratuur, met andere woorden, tussen pulp en serieuze literatuur voor mannen. Die grenzen zijn nu aan het vervagen en dat is met name goed voor vrouwelijke misdaadauteurs die nu eindelijk serieus worden genomen.'
Behalve de Nicci French-thrillers, heeft Sean French veel gepubliceerd over de 'mannelijke' ervaring, bijvoorbeeld in Fatherhood, een collectie verhalen over het vaderschap en in The Imaginary Monkey, een roman over een jongen die wordt afgewezen in de liefde. Toch zijn de mannelijke personages bij Nicci French vaak eenduidige slechteriken, de moordenaars.
Sean: 'Ik zou onze boeken als een kritiek op mannelijkheid willen zien, niet als een bevestiging daarvan. Wij laten in onze boeken zien dat mannelijkheid een meewarige façade kan zijn. We hebben ooit een recensie gelezen van Beneath the Skin met als kop: 'Waarom haat Nicci French mannen zo?' Die reactie komt misschien voort uit het feit dat we sommige verwachtingen bij het lezerspubliek frustreren. Mensen verwachten aan het einde van een boek een sterke man die de vrouw redt. In onze boeken neemt de heldin het heft steeds in handen. Ze realiseert zich dat ze niet op een man kan leunen. In Killing me Softly wordt Alice bijvoorbeeld wanhopig verliefd op Adam, een "typisch" sterke man, maar ze ontdekt dat haar beeld van hem niet klopt.'
Nicci: 'Onze boeken zijn niet alleen een kritiek op mannelijkheid, maar geven ook blijk van het bredere wantrouwen van instituties die nu eenmaal vaak door mannen worden vertegenwoordigd. In onze boeken vind je geen geniale politiemannen, dokters en psychiaters die vrouwen uit de brand helpen. De vrouw doet het zelf, met de middelen die zij tot haar beschikking heeft. In Land of the Living hebben we een dramatische fysieke slotscène, geheel in de traditie van de Griekse tragedie.'
Wat genre betreft wijkt Land of the Living, nog sterker dan de andere Nicci Frenches, af van de klassieke thriller. Waarom?
Sean: 'Wij zijn niet geïnteresseerd in de simpele whodunits waarbij je als lezer klaar bent met het boek zodra je weet wie de moordenaar is. Wij willen meer. Wij willen dat het boek onder de huid gaat zitten, dat het verhaal je vanbinnen opvreet en doorleeft na de laatste bladzijde. Daarom heeft Verlies ook een open einde. Je vraagt je af hoe het deze familie verder zal gaan. Met Land of the Living wilden we de lezer die een murder mystery verwacht, verontrusten en verrassen. Je moet niet alleen uitvogelen wie het gedaan heeft, maar je ook afvragen waar het wat genre betreft naar toe gaat met dit boek.'
Nicci: 'Het is verleidelijk om in de herhaling te vervallen als je eenmaal succesvol bent. Maar doelmatig formuleproza schrijven betekent een creatieve dood. De term 'literaire thriller', die in Nederland wordt gebruikt, vind ik adequaat. Want we zijn niet alleen, zoals bij de thriller, plotdriven, maar ook, zoals bij de roman, characterdriven. Dat maakt het mogelijk ons te blijven vernieuwen. We willen binnen het thrillergenre de grenzen blijven verleggen.'

Stine Jensen, NRC Handelsblad 31-5-'02