Interviews met Nicci French
 
NRC Handelsblad, mei '00
 (Bron: NRC Handelsblad, mei '00)

Aan de vooravond van de maand van het spannende boek ben ik in gesprek met schrijversechtpaar Nicci French over hun boeken. Ze leggen zich toe op het beschrijven van emotionele dreiging in alledaagse situaties. Hun boeken staan dan ook bekend als 'literaire thrillers'. [...]
Wat onderscheidt een literaire thriller van een gewone thriller?
Sean French: Dat de plot van het boek een direct gevolg is van de karakterontwikkeling. Andere thrillerschrijvers, als John Grisham of Tom Clancy, hebben vooral de bedoeling je zo snel mogelijk door het verhaal te sleuren.
Nicci Gerrard: In de klassieke detectives was de misdadiger altijd een buitenstaander, iemand die niet tot de gemeenschap behoorde. In onze boeken komt het kwaad uit een vertrouwde omgeving. Vaak uit eigen vriendenkring, of uit familie...
Nicci: ...of zelfs uit ons zelf. In die andere soort thrillers is er weinig verband tussen de misdaad en de hoofdpersonen, het overkomt hen per ongeluk. Wij halen het kwaad dichtbij. En het is ook niet zo dat je de misdaad oplost en het onheil daarmee is afgewend. Het blijft in de buurt [...]
De hoofdpersonen in alle drie de boeken van Nicci French zijn geëmancipeerde moderne vrouwen. Ze hebben interessante banen, maken zich niet druk om het huishouden en eten uit de magnetron. Maar zodra zich een misdaad aandient, laten de drie moeiteloos hun verantwoordelijkheden vallen om zich toe te leggen op de oplossing van de zaak. Nemen ze hun baan niet serieus?
Nicci: Wij kiezen bewust voor een vrouw als hoofdpersoon. De vrouw in de jaren negentig moet jongleren, met haar werk, man, kinderen, huishouden. Als er ook nog eens een misdaad aan het licht komt, laat ze wel eens een bal vallen. Dan wordt het een rotzooitje. Die verwarring willen we laten zien.
Sean: Je zoekt naar een hoofdpersoon die in lastige omstandigheden verkeert, en dat geldt voor veel vrouwen. Ze moeten immers nog altijd functioneren in een door mannen gedomineerde omgeving. In onze thrillers wordt de vrouwelijke hoofdpersoon bedreigd - en des te meer omdat haar wereld op zichzelf al zo ingewikkeld is.
Nicci: Ja, en al is het een vreselijke generalisatie: mannen kunnen beter hun aandacht verdelen. Ze hebben werk, vrienden, gezin en dat kunnen ze mooi scheiden. Vrouwen zijn eerder geneigd de boel door elkaar te laten lopen.
De eerste twee boeken van Nicci French waren gebaseerd op psychologische theorieën. In hun debuut was dat 'recovered memory', het idee dat je in therapie verdrongen herinneringen kunt bovenhalen. In de tweede ging het om posttraumatische stress. Begon het nieuwe boek ook met een psychologisch model?
Nicci: We wilden het hebben over de verwoestende kracht van de liefde. Het is dan wel geen psychologisch model, maar veel mensen die verliefd worden, zijn min of meer gek. Door dit onderwerp was het nieuwe boek veel persoonlijker om te schrijven. De eerste thriller ging expliciet over de werking van het geheugen, over de verschillende versies van de werkelijkheid die we onderling hebben. In het tweede draaide het om de manier waarop mensen hun eigen lot in handen nemen, wat voor vreselijke dingen ze ook hebben meegemaakt. In Bezeten van mij beschrijven we de verliefde mens die plotseling losbreekt van zijn normale, beheerste zelf en volkomen ontoerekeningsvatbaar wordt.
Sean: Nicci en ik zijn van mening dat bij veel mensen de beschaving maar een dun laagje is. Er hoeft maar dit te gebeuren en alles stort in.
Nicci: Je moest ze de kost geven, al die mensen die hun zorgvuldig opgebouwde levens binnen een paar seconden onderuit halen. Uitsluitend omwille van die ene Grote Liefde.
Sean: Toen we van tevoren over de roman overlegden, kwamen we op het onderwerp waar je de laatste tijd veel over hoort: 'stalking', als iemand zo gefixeerd is dat hij een ander steeds achtervolgt. Dat is ongeveer zoals een verliefde zich gedraagt, bedachten we.
Nicci: Als je die obsessie beantwoordde, zou je het geweldig vinden. Maar als dat niet zo is noem je het 'stalking'.
Sean: Het is te vergelijken met oude liefdesgedichten waarin een aanbidder onder een raam gaat staan en liederen zingt bij zijn gitaar.
Nicci: Een luit waarschijnlijk.
Sean: Hoe dan ook, het is een mooi beeld. Maar een waanidee: dat als je liet maar lang genoeg volhouden, de vrouw vanzelf wel toegeeft. Daar worden tegenwoordig mensen voor opgesloten.
Anders dan veel andere thrillerschrijvers onthouden French en Gerrard hun lezers de smerige details. Hoe komt dat?
Sean: We houden de autopsies en opgespoorde lijken buiten beeld, omdat onze hoofdpersonen geen politiemensen of detectives zijn. Ze zijn gewone mensen, en hoeveel burgers komen nou in aanraking met autopsies of een opgedregd lijk? In slechte films is er dan een agent die zegt: 'Waarom loop je niet even mee naar de 'scene of the crime'.' Maar dat gebeurt in werkelijkheid natuurlijk nooit.
Nicci: Bovendien hebben we ons daar niet in verdiept. Als je een autopsie wilt beschrijven, moet je daar in thuis zijn, want je schrijft niet 'Ik deed een autopsie en toen at ik een broodje'. Iemand als Patricia Cornwell weet precies wat er gebeurt als je een scalpel in een lichaam steekt, zij was vroeger zelf patholoog anatoom. Dat is mooi om te lezen. Net als ik bij Sara Paretsky graag de kookscènes lees. Het stemt tevreden als alles precies klopt. Je moet een schrijver kunnen vertrouwen.

Hester Carvalho, NRC Handelsblad mei '00